«តាំងពីបានមកដល់ទទួលសេវាកម្មនៅក្នុងមណ្ឌលភូមិសុខសាន្តកូនខ្ញុំបានប្រសើរជាងមុនច្រើន។ កាលពីមុនភ្នែកគេមើលមិនសូវឃើញទេ តែពេលនេះកូនខ្ញុំអាចមើលឃើញប្រសើរជាងមុន»។ នេះជាសំដីរៀបរាប់របស់ អ្នកស្រីម៉េនយុំ ជាម្តាយម្នាក់ដែលបានយកកូនមកទទួលសេវានៅមណ្ឌលសុខសាន្តរៀងរាល់ថ្ងៃ។
មណ្ឌលសុខសាន្តជាកន្លែងមួយទទួលកុមារពិការសតិបញ្ញា។ ម្តាយរូបនេះបន្តថា អ្នកស្រីបានយកកូនមកមណ្ឌលសុខសាន្តតាំងពីខែសីហា ២០១៨ គឺជាងមួយឆ្នាំហើយ។ «ពេលនេះកូនខ្ញុំបានប្រសើរជាងពេលមិនទាន់យកមកមណ្ឌល ដើម្បីធ្វើចលនាសរសៃ។ ពេលនេះគាត់ប្រសើរជាងមុន អាចលើកដៃអីបាន។ យើងហៅ គាត់ដឹង ពេលមុនភ្នែកគាត់មិនសូវឃើញទេ តែឥឡូវមើលឃើញច្រើនហើយ»។ អ្នកស្រីយុំបានបញ្ជាក់។
នៅជាប់គ្រែអ្នកស្រីម៉េនយុំក្នុងបន្ទប់លំហាត់ចលនាសរសៃ ស្រ្តីជាម្តាយម្នាក់ទៀតដែលមានកូនប្រុសមានពិការភាពដែរ កំពុងទទួលសេវាពីមណ្ឌលសុខសាន្តគឺអ្នកស្រីធារីបានឲ្យដឹងថារហូតពេលនេះកូនបញ្ញា អាចអង្គុយខ្លួនឯងបានច្រើនជាងមុន មានលំនឹងជាងមុន ក-គាត់រឹងជាងផងដែរ។
អ្នកស្រីធារីជាបុគ្គលិកសុខាភិបាលមួយរូបនៅក្នុងខេត្តតាកែវ។ ដោយសារកូនមានបញ្ហា ម្តាយរូបនេះបានព្យួរការងារមួយរយៈដើម្បីមើលថែរកូនរហូតដល់កូនចេះដើរ។ បញ្ញាជាកូនទីមួយរបស់អ្នកស្រីដែលមានពិការភាព។ ទោះជាយ៉ាងណាម្តាយរូបនេះនៅតែមានកម្លាំងចិត្តថែរក្សាកូនប្រុសនេះជានិច្ច។ អ្នកស្រីធារីរៀបរាប់ដោយក្តីសង្ឃឹមថា៖ «ខ្ញុំចេះតែលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯង ព្រោះខ្ញុំធ្លាប់បានឃើញជំងឺច្រើន មានកូនគេពិបាកជាកូនខ្ញុំទៀត។ បើខ្ញុំមានពេលគ្រប់គ្រាន់គឺគ្មានគាត់មានបញ្ហាអ្វីទេ។ គាត់ស្តាប់បានទាំងអស់ គ្រាន់តែរពឹសបន្តិចនិងខ្សោយសាច់ដុំបញ្ជានៅជើង បើព្យាយាមធ្វើចលនាឲ្យគាត់បានច្រើនគាត់នឹងប្រសើរឡើង»។
នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា គ្រួសារដែលមានកូនមានពិការភាព គឺជាបន្ទុកមួយយ៉ាងធ្ងន់ក្នុងគ្រួសារ។ ចំពោះជំនឿវិញ ពួកគាត់យល់ថាជាកម្មដែលមនុស្សម្នាក់ត្រូវទទួលតាមអ្វីដែលគេសាងពីអតីតជាតិ។ ខ្លះមិនយកចិត្តទុកដាក់នឹងកូននោះក៏មាន ឬគ្រួសារខ្លះមានការខ្មាសអៀនខ្លាំងផងដែរ។
ករណីនេះ អ្នកស្រីម៉េនយុំនិយាយថា «ពេលទៅណាមកណាយកកូនមានពិការនេះតាម ខ្ញុំខ្មាសគេណាស់។ ខ្ញុំមិនហ៊ានចេញមុខទេ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ពិបាកណាស់»។ ប៉ុន្តែពេលនេះអារម្មណ៍ដ៏តានតឹងនេះ បានរសាយពី អ្នកស្រី ដោយសារតែអ្នកស្រីបានជួបមនុស្សជាច្រើនដែលមានកូនមានសភាពប្រហាក់ប្រហែលនឹងគាត់នៅមណ្ឌលសុខសាន្តនេះ។ ម្តាយរូបនេះបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំគិតថាមានតែម្នាក់ឯងទេ ដែលមានកូនបែបនេះ។ តែពេលមកទីនេះមានគេឯងក៏មានសភាពបែបនេះដែរ ដូច្នេះអាចជួយកាត់បន្ថយផ្លូវចិត្តខ្ញុំ។ មកទីនេះគឺមានការលើកទឹកចិត្តច្រើននិងមានកម្លាំងជានិច្ចក្នុងការរក្សាកូនម្នាក់នេះ។ មិនខ្មាសគេទៀតទេទៅណាក៏ពរកូនខ្ញុំទៅដែរ»។
ទោះបីដឹងថាថ្ងៃកូនម្នាក់នេះគ្មានសង្ឃឹមថាដូចក្មេងដទៃ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីម៉េនយុំនៅតែខិតខំយកកូនមកដើម្បីធ្វើចលនាសរសៃជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
មណ្ឌលភូមិសុខសាន្តបានបង្កើតឡើងដោយលោកអូលីវីយេ ជ្មីតអីស៊្លែរ នៅដើមទសវត្សឆ្នាំ២០០០ នៅភ្នំវល្លិ៍ ក្នុងខេត្តកំពតជាមួយក្រុមគ្រួសារ ដែលរស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍រហូតឆ្នាំ២០១០ បានប្តូរទីតាំងមកកាន់ភូមិពងទឹកខាងត្បូង ឃុំគូស ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ តាមរបាយការរបស់លោកកែវ ភោគ ប្រធានមណ្ឌលសុខសាន្តបានឲ្យដឹងថា សម្រាប់ទីតាំងថ្មីមានផ្ទះសម្រាប់គ្រួសាររស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍១០ខ្នង មត្តេយ្យសាលាតាមគរុកោសល្យម៉ុតេសូរី ផ្ទះស្នាក់នៅសម្រាប់សិស្សចំនួន២ខ្នង អាគារស្វាគមន៍ និងថែទាំកុមារមានពិការភាពចំនួន២ខ្នង រួមនិងអាគារមួយចំនួនដែលបម្រើដល់សកម្មភាពក្នុងមណ្ឌលភូមិសុខសាន្ត។
លោកកែវ ភោគបន្តថាសម្រាប់អាគារថ្មីមួយខ្នងដែលសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់សម្រាប់សកម្មភាពថែទាំកុមារមានពិការភាពនាព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩នេះ មានចំនួន៧បន្ទប់ គឺមានបន្ទប់ ព្យាបាលដោយចលនាមួយបន្ទប់ បន្ទប់សម្រួលអារម្មណ៍កុមារ១បន្ទប់ បន្ទាប់ថ្នាក់អប់រំពិសេសមួយបន្ទប់ បន្ទប់ហាត់ភាសាមួយបន្ទប់ បន្ទប់ការិយាល័យ បន្ទប់ដាក់សម្ភារ២បន្ទប់ បន្ទប់ទឹក៣បន្ទប់ និងអាងហែលទឹកសម្រាប់លំហាត់ប្រាណនិងព្យាបាលដោយចលនាចំនួនមួយ។ អាគារថ្មីនេះ ជាអំណោយរបស់ក្រុមសប្បុរសជនបេសកកម្មកម្ពុជា (Mission Cambodge)។
តាមលោកកែវ ភោគ រហូតមកដល់ពេលនេះមណ្ឌលភូមិសុខសាន្តបានទទួលកុមារមានពិការភាពចំនួន ៨៤នាក់ ក្នុងនោះកុមារដែលមានទទួលសេវាប្រចាំថ្ងៃមានចំនួន ពី១៥ ទៅ២០នាក់ ពីថ្ងៃចន្ទដល់ថ្ងៃសុក្រដោយទទួលព្យាបាលដោយចលនា ថែទាំសុខភាពអនាម័យ ទទួលអាហារបំប៉នជាដើម។ មណ្ឌលក៏មានបង្រៀនអក្សរលេខនិងបង្រៀនអំពីការរស់ប្រចាំថ្ងៃដល់កុមារផងដែរ។
ក្រៅពីនេះមណ្ឌលក៏បានទៅតាមផ្ទះ ក្នុងមួយសប្តាហ៍៣ដង ដើម្បីផ្តល់សេវាដល់កុមារដែលមានពិការភាពធ្ងន់ និងស្រាលនៅតាមផ្ទះផងដែរ។
លោកអភិបាលអូលីវីយេដែលជាស្ថាបនិកនៃមណ្ឌលសុខសាន្តមានប្រសាសន៍ថា មនុស្សគ្រប់រូបមិនថាចាស់ ក្មេងប្រុសស្រី មិនថាជនមានពិការភាពនោះទេ គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែជាមនុស្សដូចគ្នា មានសិទ្ធិស្មើគ្នា ដូច្នេះត្រូវចេះស្រលាញ់សាមគ្គីគ្នានិងឲ្យតម្លៃគ្នាទៅវិញទៅមកកុំមានការរើសអើង និងត្រូវជំរុញលើកទឹកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យនិងសុភមង្គលក្នុងជិវិត។
លោកបានឲ្យដឹងថា ការកសាងអាគារថ្មីក្នុងមណ្ឌលសុខសាន្តនេះ គឺដើម្បីជួយផ្តល់ការថែទាំសុខភាពដល់កុមារមានពិការភាពនៅទីនេះ ឲ្យពួកគេទទួលបានក្តីស្រលាញ់ ការយកចិត្តទុកដាក់ និងការថែទាំសុខភាពបានត្រឹមត្រូវតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស និងអប់រំពួកគេឲ្យមានចំណេះដឹងនិងឈ្លាសវៃដូចកុមារធម្មតាដែរ។
លោកអភិបាលបន្ថែមថា ការថែទាំកុមារពិការមិនមែនជាការងាយស្រួលនោះទេ គឺមានការលំបាកទ្វេរដងបើប្រៀបធៀបទៅនឹងការថែទាំកុមារធម្មតា។ លោកអភិបាលក៏បានលើកទឹកចិត្តឲ្យគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានទាំងអស់ ចូលរួមជួយដល់កុមារមានពិការភាពកុំមានការរើសអើង និងថែទាំសុខភាពរបស់ពួកគេឲ្យបានល្អ។ ជនពិការខ្លួនឯងក៏ត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងតស៊ូនិងរឹងមាំកុំបាក់ទឹកចិត្តព្រោះជនមានពិការមិនមែននៅឯកោនោះឡើយ។
លោកសែចាន់ថុនជាបុគ្គលិកមណ្ឌលសុខសាន្ត ផ្នែកសម្រួលអារម្មណ៍កុមារមានពិការភាព បាននិយាយថា ធ្វើការជាមួយកុមារមានពិការភាពសតិបញ្ញាមានការលំបាក ព្រោះគេមិនរឹងមាំដូចធម្មតា ហើយភាសារក៏ពិបាកទំនាក់ទំនង ព្រោះគាត់មិនចេះនិយាយ ស្តាប់ក៏ពិបាក។ ជារួមត្រូវការយកចិត្តទុកដាក់ បំផុតព្រោះពិបាកណាស់។
លោកបានឲ្យដឹងពីអារម្មណ៍របស់លោកថា «ពេលខ្លះខ្ញុំក៏ធុញថប់ជាមួយគាត់ដែរ។ តែព្រោះតែការស្រលាញ់ចំពោះកុមារទាំងនោះ ហេតុនេះត្រូវព្យាយាមនៅជាមួយគាត់ លេងជាមួយគាត់ ជួយគាត់គ្រប់ពេលវេលាពេលគាត់ត្រូវការ។ ការងារនេះខ្ញុំធ្វើដោយចិត្តស្រលាញ់។ ពេលកុមារញញឹមដាក់ គឺមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយណាស់»។
ចាន់ ថុនបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំចង់ជួយកុមារទាំងនោះ ទោះបីមិនបាន១០០%ល្អដូចក្មេងធម្មតា។ ផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់ពួកគាត់ឲ្យមានកម្លាំងចិត្តនិងសេចក្តីសង្ឃឹមក្នុងជីវិតរបស់ពួកគាត់។ ពេលគាត់មានអំណរនាំឲ្យរស់នៅបានយូរដែរ»៕
