អភិបាលព្រះសហគមន៍កាតូលិកកម្ពុជា ភូមិភាគភ្នំពេញ លោកអភិបាល អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ បានចេញលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់មនុស្សទាំងអស់ ដោយលើកឡើងយ៉ាងខ្លាំងអំពីការរីករាលដាលនៃអំពើហិង្សា សង្គ្រាម និងការរងទុក្ខរបស់ប្រជាជនស្លូតត្រង់ ខណៈដែលពិភពលោក និងស្ថាប័នអន្តរជាតិកំពុងនៅ “ស្ងៀមស្ងាត់”។
លិខិតនេះចាប់ផ្តើមដោយពាក្យដ៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងមួយគត់គឺ «ស្ងៀមស្ងាត់?» មុននឹងនាំទៅកាន់ការពិចារណាអំពីបុណ្យព្រះយេស៊ូប្រសូតជាមនុស្ស ឬបុណ្យណូអែល និងអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅរបស់ពិធីបុណ្យនេះ។
លោកបានបញ្ជាក់ថា បុណ្យណូអែលជាការបំផ្លាញទស្សនៈរបស់មនុស្សដែលជឿថា អំណាចជារបស់អ្នកខ្លាំង និងជីវិតគ្មានតម្លៃសម្រាប់អ្នកទន់ខ្សោយ តែព្រះជាម្ចាស់បង្កើតអត្ថន័យថ្មី ដោយ“បានប្រសូតមកជាមនុស្ស ជាទារកដែលទន់ខ្សោយ និងគ្មានអ្វីការពារខ្លួនឡើយ” ហើយព្រះយេស៊ូនោះឯង “នឹងត្រូវសោយទិវង្គតនៅលើឈើឆ្កាងយ៉ាងអាម៉ាស់បំផុត” ដោយសារការស្អប់ និងអំណាចអយុត្តិធម៌។
ក្នុងលិខិតដែលមានចំនួន៣ទំព័រ ចេញផ្សាយលើបណ្ដាញសង្គមផ្ទាល់របស់លោកនាថ្ងៃម្សិលមិញនេះ បានបញ្ជាក់ថា ភាពស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងព្រះគម្ពីរមានន័យជាការអធិដ្ឋាន ដូចដែលបានចែងទុកក្នុងគម្ពីរថា «រីឯនាងម៉ារីវិញ នាងចងចាំហេតុការណ៍ទាំងនេះទុកក្នុងចិត្ត» (លូកា ២,១៩)។
ប៉ុន្តែលោកអភិបាលអូលីវីយ៉េ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ភាពស្ងៀមស្ងាត់នៅក្នុងសង្គមសព្វថ្ងៃគឺមិនអាចទទួលយកបានទេ។ លោកសរសេរថា «អ្វីៗដែលយើងបានឃើញក្នុងថ្ងៃនេះ ណែនាំឱ្យយើងចេះអធិដ្ឋាន មិនមែននាំឱ្យយើងនៅស្ងៀមស្ងាត់នោះទេ!»
ក្នុងលិខិតនេះ លោកបានរាយនាមប្រទេសដែលកំពុងរងវិបត្តិសង្គ្រាមដ៏សោកសៅនោះគឺ អ៊ុយក្រែន កាហ្សា កម្ពុជា វេណេស៊ុយអេឡា ហើយបានចោទសួរថា «តើអំណាចពិតជាស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់អ្នកខ្លាំងបំផុតមែនឬ?»
លោកគង្វាលព្រះសហគមន៍បានរិះគន់អំពីការបំផ្លាញតម្លៃលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលត្រូវបានកសាងអស់រយៈពេលជាង ២៥០០ ឆ្នាំ។
ជាពិសេស លោកបានលើកឡើងអំពីស្ថានការណ៍នៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា ដោយសរសេរថា ខណៈពិភពលោកកំពុងជជែកអំពីវេណេស៊ុយអេឡា «គ្រឿងចក្ររបស់ទាហានថៃកំពុងឈូសឆាយបំផ្លាញផ្ទះរបស់ប្រជាជនកម្ពុជារាប់គីឡូម៉ែត្រ»។
លោកបានបន្តដោយពាក្យដ៏ខ្លាំង «ពិភពលោកនៅស្ងៀមស្ងាត់! ស្ថាប័នអន្តរជាតិនានានៅស្ងៀមស្ងាត់! ស្ងាត់ឈឹងតែម្តង!»
លិខិតនេះក៏រំលេចពីការបំផ្លាញប្រាសាទ និងបេតិកភ័ណ្ឌមនុស្សជាតិ ព្រមទាំងស្ថានភាពវេទនារបស់ប្រជាជន និងកុមាររាប់សែននាក់នៅក្នុងជំរំភៀសសឹកនៅកម្ពុជា ទោះបីជាមានបទឈប់បាញ់ក៏ដោយ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា «អ្វីដែលមិនត្រូវមានជាដាច់ខាត គឺការស្ងៀមស្ងាត់!»។
លោកអភិបាលបានអំពាវនាវឱ្យមានភាពស្ងៀមស្ងាត់ដើម្បីអធិដ្ឋាន ដើម្បីសុំប្រាជ្ញា និងការបំភ្លឺពីព្រះជាម្ចាស់ ប៉ុន្តែមិនមែនស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងការមើលរំលងអំពើអយុត្តិធម៌នោះឡើយ។ លោកបានព្រមានថា ភាពស្ងៀមស្ងាត់បែបនេះធ្វើឱ្យមនុស្សស្លូតត្រង់ «ត្រូវគេជិះជាន់ និងមើលងាយ» ហើយធ្វើឱ្យតម្លៃជីវិតមនុស្សត្រូវបានបែងចែកខុសៗគ្នា។
លិខិតនេះបានបញ្ចប់ដោយការដកស្រង់ទំនុកតម្កើង និងពាក្យរបស់សម្តេចប៉ាប ឡេអូ ទី១៤ ដែលបានមានបន្ទូលថា «សេចក្តីសុចរិត មានអំណាចរំលាយរាល់អាវុធទាំងឡាយ» និងដោយសេចក្តីសង្ឃឹមថា «សហគមន៍នីមួយៗនឹងក្លាយទៅជា “ផ្ទះសន្តិភាព”»។
ប្រទេសកម្ពុជារងការឈ្លានពានពីប្រទេសថៃជាច្រើនលើក ហើយចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក ដល់សង្គ្រាម២១ថ្ងៃចុងក្រោយត្រូវបានបញ្ចប់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយមានបទឈប់បាញ់៧២ម៉ោងបន្តរហូតមកដល់ថ្ងៃនេះ បានបណ្ដាល់ឲ្យមានជនស៊ីវិលស្លាប់ចំនួន៣០នាក់ និងរងរបួសធ្ងន់ស្រាលជាច្រើន ហើយក៏មានជនភៀសសឹកកន្លះលាននាក់ដែលចាកចេញទៅរស់នៅទីមានសុវត្ថិភាព។
ក្រោយបទឈប់បាញ់ យោធាថៃបានកំពុងឈរជើងនៅលើទឹកដីកម្ពុជាចំនួន១៤ទីតាំង ដែលកត្តានេះបង្កឲ្យប្រជាជជនភៀសសឹកនិងកូនៗរបស់ពួកគេមិនអាចវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងបានវិញ ដោយរង់ចាំការចចារនិងសម្របសម្រួលពីរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរ៕
